نخورد ) امّا او فراموش كرد و عزم استوارى براى او نيافتيم » . « 1 » درست است كه « شيطان براى آنها سوگند ياد كرد كه من خيرخواه تو و همسرت هستم » « وَ قاسَمَهُما إِنِّي لَكُما لَمِنَ النَّاصِحِينَ » . « 2 » ولى آيا او بايد به وعده‌هاى الهى كه از سرچشمهء يقين مىجوشد اعتماد كند يا به سخنان شيطان كه سراسر ، شك و وهم است ؟ ! فراموش كردن اين حقيقت سبب شد كه آدم اين معاملهء سراسر غبن و زيان را انجام دهد و تصميم محكم خود را در زمينهء اطاعت فرمان خدا ، سست نمايد . اين يك درس عبرت است براى همهء فرزندان آدم كه در هر پيشامدى روى عوامل يقين تكيه كنند و از طرق شك‌آلود و مبهم و تاريك بپرهيزند ، احتياط را از دست ندهند و بدون مطالعهء كافى در هيچ راهى قدم ننهند چرا كه شياطين هميشه برنامه‌هاى فسادانگيز خود را با ظاهرى زيبا مىآرايند و براى جهنم سوزان خود ، در باغ سبز نشان مىدهند . آرى سر تا سر داستان آدم درسهاى بسيار مهمّى براى زندگى تمام انسانها تا دامنهء قيامت است . سپس به نتيجهء اين معامله پر زيان اشاره كرده ، مىفرمايد : « نتيجه اين شد كه او شادى خود را به ترس و وحشت مبدّل سازد و فريب شيطانى براى او پشيمانى به بار آورد » ( و استبدل بالجذل « 3 » وجلا « 4 » و بالاغترار ندما ) .

--> ( 1 ) سورهء طه ، آيهء 115 . ( 2 ) سورهء اعراف ، آيهء 21 . ( 3 ) « جذل » ( بر وزن جدل ) به گفتهء « صحاح اللغة » به معنى فرح و خوشحالى است و به گفتهء « مقاييس » جذل ( بر وزن جسم ) به معنى ريشهء درخت است كه درخت را بر پا مىدارد و از آنجا كه شخص فرحناك ، قامتى راست دارد و آدم غمگين داراى كمر خميده است و گاه به زمين چسبيده است ، اين واژه به معنى فرح به كار رفته است . ( 4 ) « وجل » ( بر وزن اجل ) در اصل به معنى ترس و بيم است .